Prof. Leszek Skrzypczak z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i prof. Dorothee Haroske z Uniwersytetu Friedricha Schillera w Jenie zostali laureatami Polsko-Niemieckiej Nagrody Naukowej COPERNICUS. Nagroda została przyznana w drodze konkursu przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej i niemiecką fundację badawczą DFG.
Ośmioosobowe jury, w skład którego weszli naukowcy z Niemiec i Polski, doceniło profesor Haroske i profesora Skrzypczaka za ich prawie dwudziestoletnią wspólną pracę naukową w dziedzinie analizy matematycznej i równań różniczkowych cząstkowych.
Matematyczny „tłumacz” współczesnej technologii
Najważniejszym osiągnięciem uhonorowanych naukowców jest stworzenie wspólnego języka dla różnych dziedzin zaawansowanej matematyki. Ich współpraca pozwoliła uporządkować wiedzę o tzw. przestrzeniach funkcyjnych. Można je sobie wyobrazić jako wielkie cyfrowe mapy, na których matematycy nanoszą informacje o tym, jak zmieniają się dźwięki, obrazy czy zjawiska fizyczne.
Jury szczególnie doceniło sposób, w jaki badacze opisali działanie transformacji Fouriera. To matematyczne narzędzie działa jak „pryzmat”: tak jak szkiełko rozbija białe światło na kolory tęczy, tak transformacja Fouriera rozkłada skomplikowane dane (np. mowę ludzką) na proste, pojedyncze tony. Dzięki odkryciu naukowców wiemy już dokładnie, kiedy to narzędzie zachowuje się w sposób przewidywalny i bezbłędny, nawet gdy pracujemy nad bardzo złożonymi problemami.
Gdzie badania mogą znaleźć zastosowanie?
Choć badania laureatów mają charakter teoretyczny mogą mieć istotny wpływ na współczesną inżynierię. Wypracowane modele mogą stanowić brakujące ogniwo w optymalizacji wielu procesów, z których korzystamy każdego dnia: od zaawansowanego przetwarzania obrazów i dźwięku (np. w technologiach kompresji i medycynie obrazowej), przez symulacje numeryczne stosowane w budownictwie, aż po modele stochastyczne wykorzystywane w prognozowaniu rynków finansowych i zmian klimatycznych.
Nauka i wspieranie młodych badaczy: współpraca, która procentuje
Współpraca prof. Haroske i prof. Skrzypczaka rozpoczęła się w 2006 roku i do tej pory zaowocowała serią ponad 30 wspólnych publikacji w prestiżowych czasopismach matematycznych oraz wieloma wspólnie organizowanymi naukowymi konferencjami tematycznymi. U podstaw sukcesu leży połączenie doskonałej wiedzy specjalistycznej, odwagi w podejmowaniu trudnych problemów matematycznych oraz silnego zaangażowania w promowanie karier akademickich. Laureaci przyczynili się do stworzenia niemiecko-polskiej sieci akademickiej, która wykracza poza ramy ich własnych grup badawczych.
O laureatach
Dorothee Haroske jest profesorką matematyki, pracuje na Uniwersytecie Friedricha Schillera w Jenie. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na przestrzeniach funkcyjnych, teorii aproksymacji, analizie Fouriera i analizie funkcjonalnej. Była stypendystką programu DFG „Heisenberg-Programm”. Obecnie jest liderką grupy badawczej „Przestrzenie funkcyjne” założonej ponad 60 lat temu przez jej promotora prof. Hansa Triebela.
Leszek Skrzypczak jest profesorem matematyki. Specjalizuje się w analizie funkcjonalnej, teorii operatorów i teorii przestrzeni funkcyjnych. Obecnie kieruje klastrem badawczym matematyki, fizyki i informatyki na UAM w ramach programu „Inicjatywa Doskonałości – Uniwersytet Badawczy (IDUB)” realizowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Za swoją działalność badawczą otrzymał Nagrodę im. W. Orlicza Polskiego Towarzystwa Matematycznego (PTM).
O Nagrodzie COPERNICUS
Nagroda COPERNICUS przyznawana jest przez DFG i FNP od 2006 r. w cyklach dwuletnich. Może ją otrzymać para współpracujących ze sobą naukowców z Polski i z Niemiec. Nazwa nagrody pochodzi od nazwiska astronoma Mikołaja Kopernika (1473-1543), a jej celem jest promowanie osiągnięć badawczych, będących efektem ścisłej współpracy pomiędzy naukowcami z Polski i z Niemiec. Wysokość nagrody wynosi 200 tys. euro. Jest ona przyznawana w równych częściach przez obie organizacje; każdy z laureatów otrzymuje połowę kwoty i może ją wykorzystać na dalsze badania naukowe i wzmacnianie współpracy polsko-niemieckiej.
W tym roku Nagroda COPERNICUS zostanie wręczona po raz jedenasty. Uroczystość wręczenia odbędzie się w dn. 2 czerwca w Warszawie. W wydarzeniu przewidywany jest udział prof. Katji Becker, prezeski DFG i prof. Krzysztofa Pyrcia, prezesa FNP.
Więcej informacji: